Nederland loopt vast zonder internationale medewerkers.

Internationale medewerkers zijn geen tijdelijke invallers, maar een onmisbare kracht in onze zorg, logistiek, detailhandel, techniek en energietransitie.

Tegelijkertijd moeten we ook eerlijk zijn over de knelpunten. Er zijn nog steeds misstanden en de bescherming van internationale medewerkers schiet te vaak tekort. Zij verdienen een eerlijk salaris, goede behandeling en fatsoenlijke huisvesting.

Daarom is het tijd voor een herzien Deltaplan. Met dit plan pakken we misstanden hard aan, regelen we goede huisvesting en maken we een duurzame en gereguleerde inzet van internationale vakmensen mogelijk.

Alleen met grip, duidelijke regels en menselijkheid zorgen we dat Nederland blijft draaien.

Maatregelen om de tijdelijke inzet van internationale medewerkers verantwoord mogelijk te maken:

1. Betere bestrijding van misstanden bij arbeidsmigratie

2. Introduceer een vakkrachtenregeling voor vitale sectoren

3. Goede huisvesting voor vakmensen van buiten Nederland

1. Betere bestrijding van misstanden bij arbeidsmigratie

Wie hard werkt hoort er gewoon bij. Dat betekent dat ook internationale medewerkers recht hebben op een goed salaris en fatsoenlijke huisvesting. En dit zien we nu nog te vaak misgaan. Malafide uitzenders en bedrijven maken gebruik van kwetsbare mensen en dat mag nooit gebeuren. Het is tijd om samen strengere regels te maken, strenger te handhaven en de invoering van het toelatingsstelsel voor uitzendbureaus te versnellen.

Maatregelen

  • Zorg voor zicht op internationale medewerkers: introduceer een registratieplicht en koppel de gegevens bij de Belastingdienst en de basisadministratie.
  • Verbied de doordetachering van internationale medewerkers van buiten de EU door middel van dubieuze constructies via andere EU-landen.
  • Stel een wettelijk verbod in op de A1-constructie wanneer internationale medewerkers worden verloond onder 125% van het minimumloon, of wanneer zij korter dan 3 maanden voorafgaand aan hun uitzending in het zendende land hebben gewerkt.
  • Leg de wildgroei aan uitzendbureaus aan banden, zorg voor een vergunningplicht en kom tot een snellere invoering van de WTTA (Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten).
  • Versterk de handhaving door de arbeidsinspectie, hanteer de boetes zoals bij tewerkstelling van illegalen en trek vergunningen in bij voortdurende misstanden.

2. Introduceer een vakkrachtenregeling voor vitale sectoren

Nederland kampt met grote tekorten in vitale sectoren zoals zorg, techniek en de energietransitie, en binnen de EU zijn onvoldoende mensen beschikbaar om dit op te lossen. Daarom is een vakkrachtenregeling nodig die het mogelijk maakt om tijdelijk en gereguleerd medewerkers van buiten de EU aan te trekken. Deze internationale vakmensen zijn hard nodig om te voorkomen dat ons land stilvalt. Tegelijkertijd moet hun inzet eerlijk en zorgvuldig gebeuren, met duidelijke regels en bescherming tegen misstanden. De regeling zorgt ervoor dat arbeidsmigratie een tijdelijk en gecontroleerd karakter krijgt, waardoor Nederland de tekorten kan opvangen zonder grip te verliezen. Na afloop keren de vakmensen terug naar hun land van herkomst en nemen kennis, ervaring en inkomen mee. Zo ontstaat een ‘triple win’: goed voor Nederland, goed voor de werknemer en goed voor het land van herkomst. Dit is de manier om grip te krijgen op arbeidsmigratie en onze samenleving draaiend te houden.

Maatregelen

  • Kom met een regeling voor de inzet van internationale medewerkers in cruciale sectoren met aantoonbare tekorten zoals de zorg, techniek en de energietransitie. Met de mogelijkheid voor tijdelijke en gereguleerde inzet van vakmensen van buiten de EU. Dit voorkomt de bureaucratische procedure per individuele medewerker van buiten de EU.
  • Stel bij de uitgiften van deze vergunningen per sector een quotum van een maximumaantal vast en bepaal de duur van de vergunning tot maximaal vijf jaar. De begrenzing in tijd en aantal geeft maximale grip op deze vorm van migratie.
  • Hanteer strikte voorwaarden: ethische werving (die de landen van herkomst geen schade berokkent), een werkvergunning van maximaal vijf jaar, goede huisvesting, een baangarantie en een begeleide terugkeer naar het land van herkomst.
  • Leg de voorwaarden over goede arbeids- en leefomstandigheden en terugkeer na vijf jaar vast in samenwerkingsakkoorden met de landen van herkomst.

3. Goede huisvesting voor vakmensen van buiten Nederland

Internationale medewerkers die hier tijdelijk komen werken, verdienen een fatsoenlijke plek om te wonen. Het moet daarom eenvoudiger en sneller mogelijk worden om tijdelijke woonruimte te realiseren voor internationale medewerkers die hier tijdelijk verblijven. Door het tekort aan huisvestingslocaties worden veel startershuizen opgekocht en verkamerd. Dit leidt in veel gevallen tot onwenselijke situaties, waarbij de leefomstandigheden slecht zijn en internationale medewerkers veel te veel betalen. Bovendien gaat de bestaande wooncapaciteit zo ten koste van woningzoekenden zoals starters, studenten, spoedzoekers en statushouders.

Maatregelen

  • Geen internationale medewerkers in een gemeente zonder goede huisvesting. Gemeenten moeten daarom zorgen voor gecertificeerde huisvesting voor minstens 70% van de internationale medewerkers die in hun gemeente werken. De overige 30% is een regionale verantwoordelijkheid.
  • Ga verkamering van woningen tegen en verlicht de druk op de woningmarkt. Sta de ontwikkeling van grote huisvestingslocaties toe tot maximaal 1000 bewoners. Locaties vanaf 250 medewerkers moeten 24/7 beheerd worden. Gemeenten kunnen de Verhuurvergunning op basis van Wet goed verhuurderschap inzetten om ongewenste verkamering tegen te gaan. Door dit te koppelen aan de groei van locaties voor internationale medewerkers, komen meer woningen beschikbaar voor de reguliere woningmarkt.
  • Huurbescherming en duidelijke regels: Internationale medewerkers krijgen een huurovereenkomst in overeenstemming met de Wet goed verhuurderschap. Tijdelijke huur ‘naar aard van korte duur’ mag maximaal 1 jaar duren en mag niet tussentijds worden opgezegd door de verhuurder. Bij huurachterstand kan na 4 weken de toegang worden ontzegd. Huurprijzen volgen het prijskwaliteitsysteem uit de CAO voor uitzendkrachten.
  • Voorkom dakloosheid onder internationale medewerkers. Werkgevers bevorderen de inschrijving in de Basisregistratie Personen (BRP). De landelijke overheid kan relevante overheidsbestanden koppelen, zoals die van de Belastingdienst. En zorg dat in elke arbeidsmarktregio een loket komt dat internationale medewerkers helpt bij het vinden van nieuwe huisvesting, werk of bij terugkeer.

De meestgestelde vragen over het Deltaplan:

1. Waarom dit Deltaplan?

Nederland staat voor een kritieke uitdaging: een tekort aan arbeidskrachten dat onze vooruitgang dreigt stil te leggen. In cruciale sectoren zoals zorg, techniek, energievoorziening, logistiek, detailhandel en voedselketen hebben we simpelweg niet genoeg mensen om het werk te doen. Dit is geen kwestie van gebrek aan ambitie, maar van een acute personeelsnood.

De gevolgen zijn overal voelbaar: oplopende wachttijden in de zorg, stagnerende bouwprojecten en een energietransitie die dreigt te ontsporen. Zonder actie zou iedere Nederlander een halve dag per week extra moeten werken om dit tekort op te vangen – dat toont de omvang van het probleem.

Internationale medewerkers zijn daarom geen luxe, maar een essentiële kracht achter het functioneren van Nederland. Zij zorgen ervoor dat onze supermarkten gevuld blijven, pakketjes worden bezorgd en er handen aan het bed zijn in de zorg.
Dit Deltaplan ontstaat uit de noodzaak om grip te krijgen op deze situatie. Het huidige systeem van ongereguleerde arbeidsmigratie leidt tot misstanden en verlies van maatschappelijk draagvlak. Tegelijkertijd kunnen we niet zonder internationale arbeidskrachten.

Het plan pleit daarom voor een gereguleerde aanpak: regie in plaats van toeval, menselijkheid in plaats van misstanden, en duidelijke kaders in plaats van onbegrensde instroom. Het doel is een systeem dat werkt voor iedereen – voor internationale medewerkers, Nederlandse werknemers en de samenleving als geheel.
Kortom: dit Deltaplan is nodig om ervoor te zorgen dat Nederland blijft draaien, op een manier die eerlijker, slimmer en menselijker is.

2. Van wie is Deltaplan een initiatief?

Het eerste Deltaplan verscheen in 2024 en kwam voort uit een vraag van Frank van Gool, voormalig CEO van OTTO Work Force. Gert-Jan Segers heeft vervolgens de pen opgepakt en het Deltaplan opgesteld, mede op basis van veel gesprekken met werknemers, ondernemers, wetenschappers, politici, vertegenwoordigers van vakbonden, werkgevers, adviesraden en maatschappelijke organisaties. De huidige versie is door de nieuwe CEO van OTTO Work Force, Raymond Puts, aangescherpt vanuit zijn kennis en ervaring.

3. Wie worden er verstaan onder Internationale medewerkers

Het grootste deel van de momenteel in ons land werkzame internationale medewerkers is afkomstig uit andere EU-lidstaten. Het gaat dan vooral om praktische beroepen. Vanwege het vrije verkeer van arbeid in de EU bestaan er voor hen geen belemmeringen om hier te werken. Waar het bij deze groep op aankomt, zijn goede arbeidsomstandigheden, fatsoenlijke huisvesting en eerlijke beloning. Een kleinere groep internationale medewerkers is afkomstig van buiten de EU. Hier gaat het vooral om kennismigranten en vakkrachten. Bij hen komt het erop aan dat hun aanwezigheid hier aantoonbaar noodzakelijk is, aan de juiste voorwaarden wordt verbonden en dat op naleving daarvan wordt toegezien.

4. Zijn internationale medewerkers dé oplossing voor het personeelstekort in Nederland?

Nederland heeft meer werk dan mensen. De tekorten in cruciale, vitale sectoren hebben grote gevolgen voor het welzijn, de leefbaarheid, de zorg én de welvaart van ons land. Als samenleving hebben we een aantal opties om hiermee om te gaan, één van deze opties zijn internationale medewerkers. In het Deltaplan staan de noodzakelijke stappen die wij moeten nemen, uiteengezet om het personeelstekort het hoofd te bieden. Een zogenaamde escalatieladder aan maatregelen. Gereguleerde, functionele en tijdelijke migratie van buiten de EU vormt het sluitstuk op deze maatregelen.

5. Is tijdelijk ook echt tijdelijk?

Als een vakkracht van buiten de EU een oranje kaart in zijn of haar bezit heeft hangt de geldigheid van de oranje kaart af van de functie en heeft een maximale duur van vijf jaar. In een overeenkomst tussen Nederland en de andere betreffende landen kunnen de goede zorg voor de vakkrachten bij de komst naar hier en de terugkeer naar daar worden vastgelegd. En omdat we bij deze tijdelijke vorm van arbeidsmigratie weten wanneer het verblijf van een buitenlandse vakkracht begint en weer eindigt, en precies weten hoeveel vergunningen er verstrekt zijn, krijgen we ook weer grip op arbeidsmigratie.

Bij deze tijdelijke vorm van arbeidsmigratie past geen gezinshereniging (uiteraard wel bezoek op basis van een toeristenvisum), maar wel de mogelijkheid om – na een tussenpauze van bijvoorbeeld minimaal 12 maanden – een nieuwe ‘oranje kaart’ aan te vragen en te verkrijgen.

Vanwege het vrije verkeer van arbeid in de EU bestaan er voor internationale medewerkers binnen de Europese Unie geen belemmeringen om in Nederland te komen werken of regelgeving wanneer zij huiswaarts moeten keren.

6. Wie bepaalt in welke sectoren internationale medewerkers echt nodig zijn?

Er is in Nederland meer werk dan mensen om dit werk te doen. Denk bijvoorbeeld aan onze zorg. Als we niet meer liefdevolle handen aan het bed weten te vinden, wordt het dreigende zorginfarct werkelijkheid. Maar het zijn ook internationale medewerkers die ervoor zorgen dat de schappen in de supermarkt vol liggen en onze pakketjes worden bezorgd. Zonder hen valt Nederland stil. Het is aan de politiek welke keuzes zij maken om onze samenleving leefbaar, zorgzaam, duurzaam, productief en welvarend te houden.

7. Is het Deltaplan geen verkapt pleidooi om meer arbeidskrachten naar Nederland te halen?

Nee. Er is in Nederland, vanwege de vergrijzing en ontgroening, meer werk dan er mensen zijn om dat werk te doen. Natuurlijk moet je inzetten op innovatie en het activeren van mensen die nu nauwelijks werken. Maar ook internationale medewerkers is één van de oplossingen om het personeelstekort in de toekomst het hoofd te bieden. Maar we kunnen niet op de oude voet verder. Daarom is dit Deltaplan geschreven, om nu écht grip op arbeidsmigratie te krijgen.

Heeft u een vraag of een opmerking naar aanleiding van het Deltaplan?
Dan komen wij graag met u in contact. Stuur via onderstaande button direct een e-mail.

Cookie statement       Privacy statement